_01.jpg


Ιστορία της φιλοσοφικής σκέψης (α') 
Αρχαία Ελλάδα

 

με τον Αλέξανδρο Σχισμένο

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Αλέξανδρος Σχισμένος γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα και μεγάλωσε στο Αγρίνιο. Είναι διδάκτωρ Φιλοσοφίας

του Παν/μίου Ιωαννίνων και μεταδιδακτορικός ερευνητής του ΑΠΘ. Υπήρξε αρθρογράφος σε διάφορα έντυπα και

ιστοσελίδες και μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Βαβυλωνία (έως το 2019), του περιοδικού Το Έρμα

και των εκδόσεων Αυτολεξεί.

Κυκλοφορούν τα έργα του: «Η ανθρώπινη τρικυμία: Ψυχή και αυτονομία στη φιλοσοφία του Κορνήλιου Καστοριάδη»

(φιλοσοφική μελέτη – εκδ. Εξάρχεια), «Μετά τον Καστοριάδη: Δρόμοι της αυτονομίας στον 21ο αιώνα» (δοκίμιο

μαζί με τον Νίκο Ιωάννου – εκδ. Εξάρχεια), «Το τέλος της εθνικής πολιτικής» (δοκίμιο μαζί με τον Νίκο Ιωάννου

– εκδ. Εξάρχεια), «Μικρή πραγματεία για τον ερωτικό χρόνο» (εκδ. RedMarks), «Καστοριάδης εναντίον Χάιντεγκερ.

Χρόνος και Ύπαρξη» (εκδ. Αυτολεξεί), "Εισαγωγή στην Κριτική του Ψηφιακού Λόγου" (εκδ. Athens School),

"Castoriadis and Autonomy in the Twenty-First Century" (Bloomsbury), "Common Futures.

Social Transformation and Political Ecology" (Black Rose Books)

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 

Η φιλοσοφία προκύπτει, έλεγε ο Γάλλος φιλόσοφος Μερλώ - Ποντύ. Προκύπτει όπου υπάρχει έλλογη αμφισβήτηση των κυρίαρχων σημασιών και αναστοχαστική διερεύνηση των αποριών που δημιουργεί η κοινωνική μας συνύπαρξη και η ατομική μας ύπαρξη. Μα η φιλοσοφία δεν είναι σωρευτική, όπως η επιστήμη, τα συμπεράσματά του ενός φιλοσόφου δεν οδηγούν κατά προοδευτικό τρόπο στις έρευνες του επόμενου. Αντιθέτως, η φιλοσοφία προκαλεί τον διάλογο, διανοίγεται στον δημόσιο χρόνο και χώρο, αγγίζει από διαφορετικές απόψεις και πλευρές την πολύπτυχη εμπειρία της κοινωνικής συνύπαρξης. Ο Καστοριάδης έλεγε ότι η φιλοσοφία είναι συνυπόστατη της δημοκρατίας.

Αμφότερες σημαδεύουν μία ρήξη με την κλειστότητα των κυρίαρχων σημασιών και την ετερονομία της θρησκευτικής και πολιτικής αυθεντίας.

Ο φιλοσοφικός λόγος και ο αγωνιώδης αυτο-έλεγχος της σκέψης που τον χαρακτηρίζει δεν αντανακλούν απλώς, μα μετασχηματίζουν τις ιδέες και της αντιλήψεις της εποχής που τον γεννά. Αλλά ο φιλοσοφικός λόγος επίσης αυτονομείται οριακά από τη συγκεκριμένη εποχή στο βαθμό που αγγίζει καθολικά ερωτήματα της ύπαρξης και της ηθικής. Δημιουργεί μια δική του ιδεατή διαχρονική αγορά όπου τα ερωτήματα συγκρούονται και πολλαπλασιάζονται μέσα από τις ερμηνείες και τις διενέξεις.

Δημιουργεί μια ιστορία μέσα στη διαχρονικότητα των ερωτημάτων, που είναι η ιστορία των ιδεών μα και της επίδρασης των ιδεών στην κοινωνία. Προκειμένου να ξεκινήσει η φιλοσοφία απαιτείται μια αμφισβήτηση, μια ρωγμή, των παραδοσιακών μύθων. Αυτή η αρχή έγινε στην Ιωνία, κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα και άνοιξε έναν δρόμο που δεν έπαψε να διακλαδώνεται, να χάνεται και να εμφανίζεται ξανά στο δημόσιο χώρο, ανάλογα με την διαπλάτυνση ή συρρίκνωση του δημόσιου λόγου. 

Η ιστορία της φιλοσοφίας είναι η προσπάθειά μας να συνθέσουμε μια αφήγηση των περιπετειών της σκέψης μέσω της ιστορίας των μετασχηματισμών των κυρίαρχων ιδεών αλλά και των έντονων αρνήσεών τους. Στις συναντήσεις μας θα μελετήσουμε τα κυριότερα ερωτήματα αλλά και τις κοινωνικές και ιστορικές συνθήκες γέννησης και άσκησης της φιλοσοφίας στην αρχαιότητα.Θα ελέγξουμε τη διαχρονικότητά των εκάστοτε αποκρίσεων και τη σημασία τους για την ιστορία της σύγχρονης ευρωπαϊκής σκέψης. 
Οι διαλέξεις θα συνοδεύονται από αναγνώσεις επιλεγμένων αποσπασμάτων με τη βοήθεια οπτικών μέσων προβολής και κριτική ερμηνεία των κεντρικών σημείων με ερωταποκρίσεις.

Τα σεμινάρια θα διεξάγονται στην έδρα μας από το Σάββατο 22 Οκτωβρίου 2022 και

 κάθε Σάββατο 18.00 - 20.00 σε 2ωρες δια ζώσης συναντήσεις

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

  

1η συνάντηση // Η ρήξη με τον μύθο. Η ανάδυση της φιλοσοφίας στην αρχαία Ιωνία. Ο Θαλής και οι Μιλήσιοι. Φιλοσοφία και δημοκρατία.

2η συνάντηση // Η μορφή έναντι της ύλης. Ο Πυθαγόρας και η μυστικιστική διάσταση των μαθηματικών. Η σκέψη στην Μεγάλη Ελλάδα της Νότιας Ιταλίας. 

 

3η συνάντηση // Το γίγνεσθαι και η ροή. Η πρόκληση του Ηρακλείτου και η ανακάλυψη του λόγου. 
 
4η συναντηση // Το είναι και η πολλαπλότητα. Η έμπνευση του Παρμενίδη και το πρώτο αδιέξοδο της φιλοσοφικής σκέψης. Οι εναλλακτικές του Εμπεδοκλή και των ατομικών, του Λεύκιππου και του Δημόκριτου.  

5η συνάντηση // Η σκέψη στο δημόσιο χώρο. Ο Σωκράτης και η στροφή στην ανθρώπινη κατάσταση. Η ειρωνεία ως βίος. Η ιστορική παρουσία του Σωκράτη και η αντιπαράθεσή του με τον αθηναϊκό Δήμο. Η απολογία και η αθανασία. Ποιος Σωκράτης;

6η συνάντηση // Η δεύτερη γέννηση της φιλοσοφίας από τον Πλάτωνα. Οι σωκρατικοί διάλογοι της νεότητας και οι μεταβατικοί εριστικοί διάλογοι εναντίον των σοφιστών. 

 

7η συνάντηση // Ο Πλάτων και οι Ιδέες. Οι μεγάλοι ιδεαλιστικοί διάλογοι, ο έρωτας, η αρετή και η Πολιτεία.

 

8η συνάντηση // Ο Πλάτων και οι νόμοι. Ο δεύτερος πλους, η θεωρία του μικτού και οι προσπάθειες του Πλάτωνα να πραγματώσει το φιλοσοφικό του ιδεώδες. Η Ακαδημία μετά τον Πλάτωνα.

 

9η συνάντηση // Αριστοτέλης. Η φιλοσοφία της ζωής και του κόσμου. Φυσική, μεταφυσική και θεολογία.

 

10η συνάντηση // Αριστοτέλης. Η φιλοσοφία της ψυχής και της πόλεως. Ηθική, ψυχολογία και πολιτική.